अध्याय १५

हे कश्यपात्मज वामना । हे बटुरूपधारी नारायणा । तूं बळीच्या घेऊनी दाना । कृतार्थ त्याला केलेंस ॥ १ ॥✦

राज्य मृत्युलोकीचे । घेतले त्वां जरी साचें । तरी दिलें पाताळाचें । राज्य बलीकारणें ॥ २ ॥✦

आंवळा घेऊन नारळ दिला । तुम्ही त्या पुण्यवंत बलीला । आणि त्याच्या भक्तीस्तव झाला । द्वारपाल द्वारीं तुम्ही ॥ ३ ॥✦

या मन्वन्तरानंतर । बलीच आहे होणार । देवांचा राजराजेश्वर । देवा, तुझ्या वरानें ॥ ४ ॥✦

एका घटकेत अनंता । चहू वेदांच्या संहिता । पठण केल्या बुद्धीमत्ता । केवढी तुझी अगाध तरी! ॥ ५ ॥✦

अवघ्यां तुझ्या अवतारी । हा सोवळा अवतार श्रीहरी । कोणाचाही भूमीवरी । वध तुम्हीं न केलांत ॥ ६ ॥✦

शत्रुमित्रांच्या घरी दिवा । ये अवतारी लाविला बरवा । देव आणि दानवा । तूं वंद्य सारखाच ॥ ७ ॥✦

देव तेही आनंदविले । राक्षस तेही रक्षिले । आपलें ईशत्व सांभाळिले । याच अवतारी देवा तूं ॥ ८ ॥✦

तुला माझा नमस्कार । असो वामना वारंवार । मस्तकी ठेवा वरदकर । तुम्ही दासगणूच्या ॥ ९ ॥✦

टिळक बाळ गंगाधर । महाराष्ट्राचा कोहिनूर । दूरदृष्टिचा सागर । राजकारणीं प्रवीण जो ॥ १० ॥✦

निज स्वातंत्र्यासाठी । ज्याने केल्या अनंत खटपटी । ज्याची धडाडी असे मोठी । काय वर्णन तिचें करूं ? ॥ ११ ॥✦

करारी भीष्मासमान । आर्य महीचे पाहून दैन्य । सतीचे झाला घेता वाण । भीड न सत्यांत कोणाची ॥ १२ ॥✦

वाक्चातुर्य जयाचे । बृहस्पतीच्या समान साचें । धाबे दणाणें इंग्रजांचे । पाहून ज्याच्या लेखाला ॥ १३ ॥✦

कृती करून मिळविली । ज्याने 'लोकमान्य' ही पदवी भली । ती न त्यांना कोणी दिली । ऐसा होता बहाद्दर ॥ १४ ॥✦

तो एके वेळी अकोल्याला । शिवजयंतीच्या उत्सवाला । लोकाग्रहें येतां झाला । व्याख्यान द्याया कारणें ॥ १५ ॥✦